انسان و فراموشكاريهاى او * ( وَإذا مَسَّ الإنْسانَ الضُّرُّ دَعانا لِجَنْبِه أوْ قاعِداً أوْ قائِماً . . . ) * سعدى ، ( بوستان : ) . همه شب به بيدارى اختر شمرد ز سودا و انديشه خوابش نبرد چو آواز مرغ سحر گوش كرد پريشانى شب فراموش كرد محركات انسان ، غرائز انسان 1 . مسأله زيربناى فعاليتهاى انسان . 2 . نظر قرآن از راه دعوتهاى قرآن ، اهميت اين بحث از نظر اصولى ، آيات قرآن در زمينه دعوتها ، آيات قرآن در زمينه تحولات اجتماعى و پذيرش دعوت انبيا ، آيات قرآن در زمينه ملأ مستكبرين و در زمينه مترفين و مستضعفين ، مسأله انواع وجدانها و اصالت و عدم اصالت آنها ، چه كششهايى در انسان وجود دارد ؟ ، منطق مادى قرآن كه گفته مىشود واقع بينانه است ، چه اصرارى هست كه بگوييم رسول اكرم از طبقه محروم برخاسته است ، پس موسى چرا ؟ ، جملهء مولى : * ( طوبى لنفس أدّت . . . ) * ايضاً دعاى كميل . 3 . مسأله خود انسانى ( خود واقعى ) ، كشف خود و پيداكردن من واقعى ، اشعار مولوى صفحه 18 « قرآن و انسان » و كلمات گاندى صفحات 21 و 22 و 23 و 24 « مكتب انسانيت » و كلمات اقبال ، آيات قرآن در اين زمينه ، ايضاً ص 9 يادداشت « قرآن و انسان » و ص 11 و 13 ( نمره 14 ) ، كتاب ( اديان و مكتبهاى فلسفى هند ) ، صفحات 667 . . . 4 . مسأله معجزات و آيات ، به عبارت ديگر مسأله قرب و سير معنوى و ترقى واقعى انسان كه آيا واقعاً پرگشايى است انسان ، خودواقعى و خودخيالى رجوع شود به ورقه هاى « يادداشت روح و مسأله خود واقعى و